Op 19 september 2021 begon op La Palma een vulkaanuitbarsting die het westen van het Canarische eiland voorgoed veranderde. De uitbarsting van de vulkaan die tegenwoordig Tajogaite wordt genoemd, duurde 85 dagen. Lavastromen bedekten huizen, wegen, landbouwgrond en complete delen van woonwijken in de Valle de Aridane.
Bijna vijf jaar later kun je zonder problemen naar La Palma op vakantie. Het vliegveld functioneert normaal en vrijwel alle bekende toeristische gebieden van het eiland zijn bereikbaar. Toch zou het niet kloppen om te stellen dat alle gevolgen van de vulkaanuitbarsting verdwenen zijn. Vooral rond Los Llanos de Aridane, El Paso, Puerto Naos en La Bombilla wordt nog altijd gewerkt aan herstel en wederopbouw.
Als toerist merk je daar vooral iets van wanneer je het westelijke deel van La Palma bezoekt.
De lavastromen hebben het landschap blijvend veranderd
Wie La Palma voor de uitbarsting kende zal het verschil direct zien. Vanuit verschillende wegen en uitzichtpunten kijk je tegenwoordig uit over enorme zwarte lavavelden die dwars door het vroegere landschap lopen.
De lava stroomde vanuit het gebied bij El Paso naar de Atlantische Oceaan. Onderweg verdwenen woningen, wegen en bananenplantages onder soms tientallen meters vulkanisch materiaal. Aan de kust ontstonden bovendien nieuwe stukken land waar de lava in zee terechtkwam.
Het resultaat is geen tijdelijke situatie. De nieuwe lavavelden behoren voortaan tot het landschap van La Palma.
Langs de randen is tegelijkertijd goed te zien hoe de natuur zich aanpast. Op verschillende plekken keert begroeiing terug en hebben Canarische dennen de uitbarsting of de hitte overleefd. Het verschil tussen zwarte lava en de groene delen van het eiland blijft voorlopig echter groot.
Nieuwe wegen lopen over de lava
Een van de grootste praktische problemen na de uitbarsting was de bereikbaarheid van het zuidwesten van La Palma. Verschillende belangrijke wegen waren onder de lava verdwenen. Daardoor moesten inwoners en bezoekers grote omwegen maken.
Een deel van die verbindingen is inmiddels hersteld. Zo zijn nieuwe wegen en noodverbindingen aangelegd waarbij trajecten rechtstreeks over de gestolde lavastromen lopen. De nieuwe kustweg tussen de LP-215 en LP-213 heeft de verbinding tussen het noordelijke en zuidelijke deel van het getroffen gebied sterk verbeterd.
De reconstructie is in 2026 echter nog niet klaar. Aan de LP-2 tussen San Simón en Tajuya wordt nog gewerkt. Ongeveer 2,3 kilometer van deze belangrijke weg werd tijdens de uitbarsting bedolven. Begin augustus 2026 was iets meer dan 30 procent van het nieuwe traject voltooid.
Dat bouwen op jonge lava technisch ingewikkeld is blijkt uit de temperaturen onder het oppervlak. Op sommige plaatsen is de ondergrond jaren na de uitbarsting nog warm. Bij de aanleg van de LP-2 worden daarom onder andere warmtecamera’s, bodemonderzoek en speciale wegconstructies gebruikt.
De bewering dat het bestaande asfalt daardoor voortdurend scheurt, is te sterk. Wel is duidelijk dat wegenbouwers rekening moeten houden met restwarmte, lavatunnels en een ondergrond die sterk afwijkt van een normale bouwlocatie.
Puerto Naos is weer toegankelijk
Een van de gebieden waar de gevolgen het langst merkbaar bleven is Puerto Naos. De badplaats werd in 2021 ontruimd en bleef daarna lange tijd gesloten vanwege verhoogde concentraties kooldioxide.
De situatie is inmiddels sterk verbeterd. Het strand van Puerto Naos is weer toegankelijk en in augustus 2026 werd ook Playa Chica opnieuw vrijgegeven. Restaurants, winkels en andere voorzieningen zijn geleidelijk teruggekeerd.
Toch is Puerto Naos nog niet helemaal terug bij de situatie van vóór 2021. Niet ieder gebouw is opnieuw vrijgegeven en de concentratie CO₂ wordt nog steeds nauwlettend gevolgd. Meetapparatuur moet voorkomen dat mensen worden toegelaten tot ruimtes waar zich gevaarlijke hoeveelheden gas kunnen verzamelen.
Voor een bezoek aan het strand of de boulevard vormt dat momenteel geen belemmering. Als vakantieganger kun je Puerto Naos weer bezoeken. Wie er een appartement of andere accommodatie wil boeken doet er wel goed aan te controleren of die accommodatie officieel is vrijgegeven en geopend.
In het nabijgelegen La Bombilla gelden nog meer beperkingen. Dat gebied kun je daarom niet zonder meer als een normale toeristische bestemming beschouwen.
Je kunt de Tajogaite-vulkaan bezoeken
De vulkaanuitbarsting heeft La Palma tegelijkertijd een nieuw onderwerp voor excursies gegeven. Vanuit verschillende plaatsen in de Valle de Aridane kun je de vulkaankegel en de lavastromen zien.
Dichter bij Tajogaite komen kan eveneens. Daar gelden wel duidelijke regels.
Er is een wandelroute door het getroffen vulkaangebied waarbij je relatief dicht bij de nieuwe vulkaan komt. De officiële route is ongeveer zes kilometer lang en mag alleen onder begeleiding van een erkende aanbieder worden gelopen. Zelf het afgesloten gebied in wandelen is niet toegestaan.
Tijdens deze wandelingen krijg je goed zicht op de vulkaankegel, asvelden en andere sporen van de uitbarsting. Gidsen leggen daarnaast uit hoe de uitbarsting verliep en wat er sindsdien in het landschap gebeurt.
Het is een vorm van vulkaantoerisme die vijf jaar geleden eenvoudigweg nog niet bestond.
Op het grootste deel van La Palma merk je weinig van de gevolgen
Het is goed om de geografische schaal van de ramp in perspectief te plaatsen. De uitbarsting had grote gevolgen voor een deel van het westen van La Palma, maar het grootste gedeelte van het eiland werd niet door lava bedekt.
Santa Cruz de La Palma, het vliegveld, Los Cancajos, het noorden van het eiland en grote delen van het centrale berggebied functioneren normaal. Ook Nationaal Park Caldera de Taburiente behoort gewoon tot de gebieden die je tijdens een vakantie kunt bezoeken.
Dat betekent niet dat ieder wandelpad op elk moment geopend is. Op La Palma kunnen wandelroutes tijdelijk worden afgesloten door werkzaamheden, bosbrandgevaar, aardverschuivingen of andere omstandigheden. Controleer daarom bij langere wandelingen altijd de actuele status van het betreffende traject.
Is La Palma in 2026 een normale vakantiebestemming?
In grote lijnen wel. Je hoeft een vakantie naar La Palma niet uit te stellen vanwege de vulkaanuitbarsting van 2021. Hotels, huurauto’s, restaurants, stranden en de meeste bezienswaardigheden functioneren normaal.
Wie door het westen rijdt, ziet echter dat het herstelproces nog niet volledig is afgerond. Je rijdt langs enorme lavavelden, ziet wegen die opnieuw worden aangelegd en komt op plaatsen waar de gevolgen voor bewoners nog steeds aanwezig zijn.
Daarmee is het landschap van La Palma veranderd. Tajogaite is niet alleen een herinnering aan een natuurramp, maar inmiddels ook een nieuw onderdeel van het eiland. Tegelijkertijd is het belangrijk om niet alleen naar de vulkaan als toeristische attractie te kijken. Voor duizenden inwoners betekende de uitbarsting het verlies van hun huis, grond of inkomstenbron.
Een vakantie op La Palma laat anno 2026 daarom twee kanten van het eiland zien: het groene en bergachtige La Palma dat er al eeuwen ligt, en een gebied dat in slechts 85 dagen volledig opnieuw werd gevormd.