Wie in de wintermaanden vliegt, loopt een grotere kans op vertragingen of zelfs annuleringen. Zeker bij sneeuw, ijzel of aanhoudende vorst lijken Europese luchthavens soms volledig vast te lopen. Dat voelt voor reizigers frustrerend, maar achter die chaos schuilt meestal een combinatie van strikte veiligheidsregels en praktische beperkingen.
De-icing is vaak de grootste bottleneck
Bij winterse neerslag moet elk vliegtuig volledig ijsvrij zijn voordat het mag opstijgen. Dat gebeurt met speciale de-icing vloeistof en voertuigen die het toestel behandelen. Dit proces is verplicht en laat zich niet versnellen. Zodra het weer verslechtert, ontstaat er al snel een tekort aan tijd, materieel of vloeistof.
Recent werd dit zichtbaar op Schiphol, waar onder andere KLM honderden vluchten moest schrappen door een tekort aan vliegtuig-de-icingvloeistof. In dit geval lag de verantwoordelijkheid niet bij de luchthaven, maar bij de luchtvaartmaatschappijen zelf, die deze vloeistof inkopen en beheren.
Eén probleem werkt snel door
Winterweer legt zwakke plekken in de luchtvaartketen genadeloos bloot. Een vertraagde start zorgt voor bezette gates, crews die hun maximale werktijd bereiken en aansluitende vluchten die niet meer haalbaar zijn. Volgens cijfers van onder meer Eurocontrol kan een lokale verstoring zich binnen enkele uren verspreiden over heel Europa.
Waarom luchthavens niet onbeperkt kunnen opschalen
Meer sneeuwploegen of extra de-icingtrucks inzetten klinkt logisch, maar zo eenvoudig is het niet. Het personeel moet speciaal opgeleid zijn en de gebruikte vloeistoffen moeten milieutechnisch worden opgevangen en verwerkt. Sommige luchthavens, zoals Helsinki Airport, investeren daarom in systemen om de gebruikte vloeistoffen te recyclen, maar ook daar blijft capaciteit eindig.
Winterproof bestaat, maar kent grenzen
Luchthavens in Scandinavië en Finland staan bekend als goed voorbereid op winterse omstandigheden. Toch geldt ook daar dat ijzel, slecht zicht of plotselinge temperatuurwisselingen het vliegverkeer kunnen stilleggen. Veiligheid gaat altijd boven punctualiteit.
Wat kun je als reiziger doen?
Wie in de winter vliegt, doet er goed aan rekening te houden met mogelijke vertragingen. Ochtendvluchten hebben vaak meer kans om op tijd te vertrekken en ruime overstaptijden verkleinen de kans op gemiste aansluitingen. Bij verstoringen is het verstandig om de communicatie van je luchtvaartmaatschappij te volgen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor het de-icingproces en eventuele herboekingen.
Winterse problemen op luchthavens zijn vervelend, maar vrijwel altijd het gevolg van noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. Begrip voor die realiteit maakt wachten misschien niet leuker, maar wel beter te plaatsen.