Met de caravan op vakantie door Europa geeft een ongeëvenaard gevoel van vrijheid. Toch is het goed om te weten dat in veel Europese landen tol betaald moet worden voor het gebruik van autosnelwegen, bruggen of tunnels. Iedere land hanteert zijn eigen tolsysteem – variërend van tolvignetten die je vooraf aanschaft tot tolpoortjes waar je per rit betaalt. In dit artikel zetten we helder en toegankelijk op een rij in welke Europese landen je verplicht tol moet betalen als je met een personenauto en caravan rijdt. We leggen per land uit óf je moet betalen, hoe het tolstelsel werkt (vignet, tolstations of elektronisch systeem), of je voor de caravan apart moet betalen of registreren, en hoe je dit regelt (waar koop je een vignet, kan het online, hoe werken tolpoorten, etc.). Zo ga je goed voorbereid op pad en kom je niet voor verrassingen te staan.
We laten milieuzones en milieustickers buiten beschouwing en richten ons echt op tolwegen. Hieronder vind je een overzicht per land, zodat je in één oogopslag weet wat je moet doen voor een vlotte reis over de Europese snelwegen met je caravan.
Frankrijk
In Frankrijk betaal je voor vrijwel alle autosnelwegen tol. Je neemt bij het oprijden van de tolweg een ticket en rekent bij het afrijden af op basis van de afgelegde afstand. De tolkosten hangen af van het traject en de voertuigcategorie. Met een auto-caravancombinatie val je meestal in klasse 2 – dit geldt voor voertuigen en combinaties tussen 2 en 3 meter hoog (gemeten vanaf de grond) en lichter dan 3.500 kg. Omdat een caravan vaak hoger is dan 2 meter, kost een combinatie iets meer tol dan een normale personenauto die in klasse 1 valt. Voor campers of combinaties hoger dan 3 m of zwaarder dan 3.500 kg gelden klasse 3 of 4 tarieven die nog duurder zijn.
Tol betalen: Frankrijk werkt met tolpoortjes (péage) bij de oprit/afrit van de snelweg. Betalen kan contant of met een creditcard bij de automaten of loketten. Houd wat cash achter de hand voor het geval een kaart niet werkt. Wie lange wachtrijen bij tolstations wil vermijden, kan een elektronische tolbadge gebruiken, zoals de Liber-t box. Deze kleine transponder plak je op de voorruit; bij het passeren van het tolpoortje wordt de tol automatisch afgeschreven en gaat de slagboom open. Deze tolbadge is beschikbaar voor voertuigen tot 3,5 ton en 3 meter hoogte – een auto met caravan valt hier doorgaans onder. Je hoeft de caravan niet apart te registreren voor de tol: het voertuig en de aanhanger worden samen ingedeeld in de juiste klasse op het moment van betalen.
Spanje
Ook in Spanje kom je op veel autosnelwegen tolwegen tegen. Deze snelwegen heten autopistas en zijn gemarkeerd met “AP” op de kaart. Je betaalt meestal bij tolstations (peajes) aan het eind van het traject, contant of met creditcard. Spanje heeft de afgelopen jaren echter veel tolwegen gratis gemaakt. Toch zijn er nog genoeg trajecten waar wel tol wordt geheven. De toltarieven hangen af van de afstand en van de voertuigcategorie.
Met een auto en caravan betaal je meer dan een gewone personenauto. In Spaanse tolklasses valt een personenauto zonder aanhanger meestal in klasse 1. Heb je een caravan met één as, dan val je soms nog in klasse 1. Maar een grotere of tandemas caravan betekent dat je combinatie in een hogere klasse wordt ingedeeld – vaak klasse 2 of 3.
Tol betalen: Je hoeft geen vignet aan te schaffen voor Spanje; tol wordt steeds ter plekke afgerekend. Naast contant of met kaart kun je ook gebruikmaken van een elektronisch betaalsysteem, de VIA-T tolbadge, die automatisch de tol registreert en afschrijft. Dit werkt vergelijkbaar met de Franse tolbadge en is handig als je regelmatig in Spanje onderweg bent. De meeste tolstations hebben meerdere rijstroken: doorgaans groen voor automatische betaling (VIA-T), blauw voor creditcard, en wit voor contant – let op de borden boven de rijstroken.
Portugal
Portugal hanteert een mix van traditionele tolwegen en volledig elektronische tolwegen. Er zijn twee soorten trajecten: snelwegen met klassieke tolpoortjes en snelwegen aangeduid met “Electronic toll only” waar geen fysieke tolpoortjes staan. Bij die laatste wordt je kenteken automatisch geregistreerd door camera’s.
Tol betalen: Je kunt bij de grens een tijdelijke registratie doen via EASYtoll: je koppelt je creditcard aan je kenteken, zodat tol automatisch wordt afgeschreven. Je kunt ook een TollCard of TollService kopen. Het meest uitgebreide is de ViaVerde-badge (tolkastje) waarmee je op alle snelwegen kunt betalen. Op de traditionele tolwegen met slagbomen trek je een ticket en betaal je bij het verlaten weer contant of per kaart.
Auto + caravan: Er is geen aparte registratie of vignet nodig voor de caravan; de tol wordt automatisch berekend op basis van je voertuigcategorie bij tolpoortjes of via het kenteken. Een personenauto met caravan valt doorgaans in klasse 2.
Italië
In Italië zijn vrijwel alle snelwegen (autostrada) tolwegen. Het systeem is vergelijkbaar met Frankrijk: je pakt een ticket bij het oprijden en betaalt bij het verlaten van de snelweg, afhankelijk van de gereden kilometers en de voertuigklasse.
Voertuigcategorieën: Een gewone personenauto zonder aanhanger valt in klasse A. De meeste auto’s met caravan vallen in klasse 3 of 4: heb je samen drie assen (auto 2 + caravan enkelas), dan is dat klasse 3; bij vier assen (auto 2 + caravan tandemas) klasse 4.
Tol betalen: Italië kent het Telepass-systeem voor automatische tolbetaling. Voor incidenteel gebruik is Telepass minder aantrekkelijk door abonnementskosten. De meeste vakantiegangers betalen gewoon handmatig: volg bij tolstations de witte borden (contant) of blauwe borden (kaartbetaling). Let op dat je niet per ongeluk in de gele Telepass-baan gaat staan zonder kastje.
Zwitserland
Zwitserland gebruikt een vignettenstelsel. Voor het gebruik van snel- en autowegen is een tolvignet verplicht voor alle voertuigen tot 3.500 kg. Dit vignet is een sticker of digitaal beschikbaar. Zwitserland kent alleen een jaarvignet (ca. €45).
Caravan vereist tweede vignet: Voor een auto + caravan zijn twee vignetten nodig – één op de auto en één op de caravan. Dit geldt zolang zowel auto als caravan afzonderlijk niet zwaarder zijn dan 3.500 kg.
Verkrijgbaarheid: Vignetten zijn vooraf verkrijgbaar bij ANWB, online of bij de grens. Sinds 2023 is ook een digitaal vignet beschikbaar.
Oostenrijk
Op de Oostenrijkse snelwegen is een tolvignet verplicht voor voertuigen tot 3.500 kg. Je kunt kiezen voor een 10-dagen-, 2-maanden- of jaarvignet.
Caravan: Je hebt maar één vignet nodig voor de auto. De caravan heeft geen eigen vignet nodig. Is je voertuigcombinatie zwaarder dan 3.500 kg, dan moet je een GO-Box gebruiken (voor vrachtverkeer).
Sondermaut: Voor bepaalde trajecten zoals de Brennerpas en de Tauerntunnel geldt aparte tol bovenop het vignet.
Slovenië
Slovenië gebruikt een digitaal tolvignet (e-vinjeta) voor voertuigen tot 3.500 kg. Je koopt het vignet online of bij een verkooppunt en het wordt gekoppeld aan je kenteken.
Caravan: Je hebt geen apart vignet nodig voor de caravan. De hoogte van het voertuig bij de vooras bepaalt of je in klasse 2A of 2B valt. Bij de meeste auto’s met caravan blijf je in klasse 2A.
Bijzonderheid: De Karawankentunnel is niet inbegrepen in het vignet en moet apart worden betaald.
Slowakije
Slowakije werkt ook met een digitaal tolvignet. Je hebt een e-vignet nodig voor het gebruik van autosnelwegen en expreswegen met een auto tot 3.500 kg.
Caravan: Alleen als je combinatie (auto + caravan) zwaarder is dan 3.500 kg, heb je een extra vignet nodig voor de aanhanger. Blijf je onder die grens, dan is het vignet voor de auto voldoende.
Tsjechië
In Tsjechië heb je een digitaal vignet nodig voor gebruik van autosnelwegen. Dit is verkrijgbaar voor 10 dagen, 30 dagen of 1 jaar.
Caravan: Voor een caravan is geen apart vignet nodig, zolang het trekkend voertuig niet zwaarder is dan 3.500 kg.
Hongarije
Hongarije gebruikt een digitaal e-vignet systeem. Personenauto’s vallen in categorie D1. Voor de caravan is in de meeste gevallen een extra vignet (categorie U) nodig, omdat deze vaak een eigen kenteken heeft.
Let op: Kleine aanhangers onder 750 kg zijn vaak vrijgesteld. De meeste caravans zijn zwaarder en hebben een geel kenteken: dan is een tweede vignet verplicht.
Polen
Polen kent op sommige snelwegen toltrajecten. De meeste daarvan werken met tickets of elektronische betaling.
Caravan: Voor auto’s met caravan onder 3.500 kg geldt geen verplicht e-TOLL systeem. Je betaalt gewoon bij de tolpoort. Is je combinatie zwaarder dan 3.500 kg (MTM), dan val je onder het e-TOLL systeem en moet je vooraf registreren.
Kroatië
In Kroatië zijn de meeste snelwegen tolplichtig. Je pakt een ticket bij het oprijden en betaalt bij het verlaten.
Caravan: Je valt met caravan in klasse 2 en betaalt dus iets meer dan met alleen een auto. Er is geen vignet of registratie voor de caravan nodig.
Servië
Servië heeft een tolwegensysteem met tolstations. Betalen kan contant of met kaart.
Caravan: Je hoeft voor een caravan niets extra’s te regelen. De combinatie wordt automatisch ingedeeld in een hogere klasse, waardoor je iets meer betaalt.
Noord-Macedonië
In Noord-Macedonië betaal je tol bij tolstations langs de snelweg. De bedragen zijn laag.
Caravan: Er is geen vignet nodig. Je betaalt iets meer dan een solo-auto, maar registratie van de caravan is niet nodig.
Griekenland
In Griekenland geldt tol op vrijwel alle snelwegen. Er is geen vignet; je betaalt per traject bij een tolstation.
Caravan: Door de extra lengte/assen wordt je combinatie in een hogere klasse ingedeeld en betaal je meer. De caravan zelf hoef je niet apart te registreren.
Bulgarije
In Bulgarije geldt een elektronisch vignet voor het gebruik van snelwegen en nationale wegen. Verkrijgbaar per week, maand, kwartaal of jaar.
Caravan: Als je combinatie zwaarder is dan 3.500 kg, heb je een extra vignet nodig voor de caravan. Blijf je onder de 3.500 kg (MTM), dan volstaat het vignet voor de auto.
Roemenië
Roemenië gebruikt een elektronisch vignet (rovinieta) voor nationale wegen. Te koop voor 7, 30, 90 dagen of 1 jaar.
Caravan: Voor een caravan is geen apart vignet nodig. Je betaalt alleen voor de auto, zolang je onder de 3.500 kg blijft.
Denemarken
De meeste Deense wegen zijn tolvrij. Uitzondering zijn de Storebæltbrug (tussen Funen en Seeland) en de Øresundbrug (naar Zweden).
Caravan: Je betaalt tol per combinatie. De lengte van auto + caravan bepaalt het tarief. De caravan hoeft niet apart geregistreerd te worden.
Zweden
Zweden heeft geen tolwegen, behalve op enkele bruggen zoals de Sundsvallbrug en Motalabrug. Verder geldt tol voor binnenrijden van steden als Stockholm en Göteborg, maar dat laten we hier buiten beschouwing.
Caravan: Je betaalt per voertuigcombinatie. Er is geen registratie of vignet nodig voor de caravan.
Noorwegen
In Noorwegen betaal je op veel wegen, bruggen en tunnels tol. Het systeem werkt volledig automatisch via kentekenherkenning.
Registratie: Buitenlandse voertuigen kunnen zich vooraf aanmelden bij Euro Parking Collection (EPC) om de afhandeling te vergemakkelijken. Facturering gebeurt achteraf per post of digitaal.
Caravan: Er is geen extra registratie nodig voor de caravan. De tol wordt alleen voor het trekkende voertuig gerekend, mits onder 3.500 kg.
Turkije
Op Turkse snelwegen geldt elektronische tolheffing via het HGS-systeem. Je moet als buitenlander bij de grens een HGS-sticker kopen en op je voorruit plakken.
Caravan: De combinatie valt in een hogere klasse, dus je betaalt meer, maar er is geen aparte registratie voor de caravan nodig. Let op dat je voldoende saldo op je HGS hebt staan.